-
Ergenlik döneminde alışkanlık türü bir uyum bozukluğu vardır.
-
4-5 yaşlarında ve ailenin yanında yeme ile başlar.
-
Tırnak yiyen çocukların yapıları genelde gergin ve heyecanlıdır.
-
Uygun önlem alınmazsa yetişkinlikte de devam eder.
-
Yapılan çalışmalara göre; popülasyonun % 23 ile % 35 arasında tırnak yeme sorunu bulunmuştur. Kadınlarda, erkeklere oranla daha sık görülür.
-
Yapılan araştırmalarda tırnak yiyen bireyin yenilen tırnaktan utanç duyduğu ve grup içerisinde ellerini sakladığı bulunmuştur.
-
Ergenlikte yalnız yemeyi tercih ederler.
TIRNAK YEME NEDENLERİ
-
Saldırganlık dürtüsü: Psikanalitik görüşe göre; bu dürtüyü bastırmak veya boşaltmak için, libido enerjisini tırnak yemeye yöneltir.
-
Taklit
-
Bazıları tırnaklarını düzeltmek için yemeye başlar
Nedeni ne olursa olsun, etkisi uzun dönem sürer.
TIRNAK YEME TEDAVİSİ
-
TÖRPÜ İLE DÜZELTME: Tırnak düzenli olarak törpü ile düzeltilir. Çocuğun bu alışkanlığı kendisinin kazanmasına teşvik edilir.
-
ALIŞKANLIK KAZANDIRMA: Küçük çocuklarda elleri meşgul edecek alışkanlıklar kazandırılır.
-
HATIRLATICILAR: Sürekli uyarılıp kızılmaz. Elini ağzından çekmesi için aile kendi arasında bir hatırlatıcı kelime veya davranış kullanabilir.
-
KAYIT TUTMA: Çocuğa; “tırnak yeme alışkanlığın için sana yardımcı olacağım” denilir ve tırnak yediği zamanların kaydını tutması istenir. 8 yaş üstü çocuklar için kullanılır. Çocuk kaydı kendisi tutar. Bir kart hazırlanır ve çocuğa tırnağını ağzına götürdüğü zamanlarda bu karta bir çizgi çizmesi söylenir. Bu kaydın tutulmasının nedeni; çocuğun tırnak yeme davranışı ile ilgili iç-görü oluşturmasını sağlamaktır. Böylece davranışının zamanla azaldığını kendisi gözlemleyecektir. Kayıt belli aralıklarla da tutulabilir. Böylece zamanla, hangi aralıkta ne sıklıkla tırnak yediği öğrenilir. İstediği şekilde çetele tutabilir.
TARİH |
TIRNAK YEME-ELİNİ AĞZINA GÖTÜRME |
NE YAPIYORDU? |
26-09-2025 |
Tv. izlerken |
|
-
ÖDÜL YÖNTEMİ: Kayıt tutma tekniğini ile beraber kullanılır. Bunun için çocukla birlikte bir ödül listesi hazırlanır. İlk gün kaç kez tırnak yediği sayılır. Diyelim ki 10 kez yedi. Ertesi gün bundan daha az yerse (mesela 8) bir ödül verilir. Her gün bu sayı aşağıya çekilir. Her azalmada çocuğa bir ödül verilir.
-
CEZA YÖNTEMİ: Eğer birey yetişkinse ve kabul ediyorsa ceza da kullanılabilir. Çocuk kabul ederse bu alışkanlıktan kurtulması için ödül ile birlikte ceza da kullanılabilir. Bireyin koluna bandaj lastiği takılır. Her elini ağzına götürmesinde lastiği çekip bırakması istenir. Veya istenilen sayıya ulaşmadığında bir eşyasını vermesi istenir. Ya da bazı davranışları kısıtlanır veya istekleri karşılanmaz. Bunlar da önceden bir liste halinde birlikte belirlenir. (örneğin; dışarı çıkmasına izin vermeme, ekran süresini kısaltma… vb). Ceza tırnak yeme davranışında bir azalmaya neden olmuyorsa devam edilmez. Ödül kadar etkili bir yöntem değildir.
-
UYANIKLIK EĞİTİMİ: Çocuğun karşısına bir ayna konulur ve tırnak yiyormuş gibi yapması istenir. Çocuk kendini gözler ve bu arada ona: “Bunu yaptığında sence nasıl görülüyorsun? Bunu yapmaya devam etmek istiyor musun?” diye sorulur.
-
KARŞIT TEPKİ YÖNTEMİ: Tırnak yeme dürtüsü meydana geldiğinde, çocuktan karşıt bir aktivite yapması istenir ve bu aktivite öğretilir. Örneğin: elini aşağı doğru sallama, tırnağını sert bir zemine vurma, ellerini yumruk yaparak sırayla sıkıp gevşetme, baş parmağını diğer dört parmağı ile tutup sıkma, sert hamur ovalama, kağıtları buruşturma… Karşıt tepkiden sonra sözel pekiştirme kullanılır. (Aferin. Gayet iyisin. Tebrikler. Bravo…)
-
TAKMA TIRMAK TAKMA: Tedavinin başında kullanılan yöntemlerle bir gelişme sağlanamasa takma tırnak takılır. Çocuğa tırnaklarının böyle görülmesinin nasıl bir his olduğu sorulur. Her tırnak yeme isteğinde törpülemesi ve elleriyle ilgilenmesi istenir. (krem sürme, ovalama). Düşen tırnak olursa yenilenir. 2 hafta takip edilir.
-
DERİN GEVŞEME TEKNİĞİ: Tırnak yemenin temelinde yoğun bir anksiyete olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle rahatlama teknikleri kullanılır.
Turkish